Kwalificatieplicht
Met ingang van 1 augustus 2007 is er een wijziging van de Leerplichtwet 1969 in werking getreden. De wet beoogt de schooluitval van minderjarige jongeren tegen te gaan door de invoering van de kwalificatieplicht tot de 18e verjaardag. De invoering betekent dat er een einde komt aan de partiële leerplicht voor 16- en 17-jarigen. Ook jongeren van 16 en 17 jaar zijn volledig leerplichtig, zolang zij geen startkwalificatie hebben behaald. Na de beëindiging van de volledige leerplicht gaat een kwalificatieplicht gelden voor die jongeren die nog geen startkwalificatie hebben gehaald (Havo- of VWO-opleiding danwel Vmbo op tenminste niveau 2).
De kwalificatieplicht eindigt op het moment dat de jongere 18 jaar wordt of zoveel eerder als hij een startkwalificatie haalt. Tot het 18de jaar kunnen jongeren en hun ouders worden aangesproken op verzuim.
Uitzonderingen
Sommige jongeren kunnen geen startkwalificatie halen omdat ze hier cognitief niet toe in staat zijn. Jongeren in het praktijkonderwijs, zeer moeilijk lerende kinderen en meervoudig gehandicapte kinderen zijn daarom vrijgesteld van de kwalificatieplicht. Verder kent de Leerplichtwet in artikel 5 een vrijstellingsregeling voor individuele gevallen waarin sprake is van lichamelijke of psychische gronden die een jongere ongeschikt maken om tot een school of instelling te worden toegelaten. Deze bepaling is ook van toepassing op de kwalificatieplicht.