Volg ons op twitter Volg ons op facebook Maak direct een afspraak
De flyer Burgerkracht
De flyer Burgerkracht

Burgerkracht

Bewonersparticipatie

In 1995 is Heemskerk begonnen met buurtgericht werken. Het buurtgericht werken is steeds gestoeld geweest op twee pijlers: bewonersparticipatie en leefbaarheid. Die pijlers zijn onverminderd relevant, maar hebben in de loop der tijd een andere betekenis gekregen.
Waar ooit vooral werd gekeken naar de wensen van bewoners, wordt inmiddels steeds meer een inspanning van bewoners verwacht. Wat betreft leefbaarheid is er sprake van een verschuiving van aandacht naar hoe de buurt eruit ziet, naar de manier waarop bewoners met elkaar omgaan en oog hebben voor elkaar.

Mede onder invloed van de economische crisis zijn diverse taken op het gebied van zorg en welzijn van de rijksoverheid aan de gemeente overgedragen. De gemeente Heemskerk streeft ernaar voorzieningen zoveel mogelijk wijkgericht vorm te geven. Ook is het de bedoeling dat mensen met een zorgvraag zoveel mogelijk van algemene voorzieningen – in plaats van maatwerkvoorzieningen – gebruik maken.

Buurtgericht werken is een dynamisch proces. Sinds 1995 hebben buurtplannen, buurtcontracten en buurtactieprogramma's elkaar opgevolgd. Zoals de rijksoverheid taken naar de gemeenten heeft overgeheveld, zal de gemeente (meer) taken aan de bewoners overlaten. Meer dan ooit doet de gemeente een beroep op de 'burgerkracht' van bewoners en biedt zij ruimte voor bewonersinitiatieven.

Visie 'Inzetten op burgerkracht'

Eind 2014 is de visie 'Inzetten op burgerkracht' vastgesteld door het College van burgemeester en wethouders.

De visie sluit aan op het coalitieprogramma 2014-2018 'Ruimte voor leven, werken en wonen' met als doel een vergroting van bewonersparticipatie door maatschappelijke (bewoners)initiatieven zoveel mogelijk te waarderen en faciliteren en waar mogelijk barrières weg te nemen. Leidend daarbij is het benutten van kansen en mogelijkheden en niet het beperken daarvan.

Verdere uitgangspunten van de visie 'Inzetten op burgerkracht':

  • De nieuwe actievere rol die van bewoners wordt gevraagd heeft ook gevolgen voor de rol van het lokale bestuur, van de ambtelijke organisatie en van welzijnsorganisatie Welschap Welzijn. Enerzijds wordt van deze groepen gevraagd meer aan bewoners over te laten en minder over te nemen of 'bij zich te houden'. Anderzijds betekent het dat bewoners ook meer de gelegenheid moeten krijgen om zaken op te pakken. Bewoners moeten daadwerkelijk ruimte krijgen om initiatieven te ontwikkelen en uit te voeren, ook als zij dat anders doen dan de gemeente dat deed of zou doen.
  • De gemeente heeft een rol bij het bepalen van belangrijke thema's. Hoewel bewoners zelf kunnen bepalen op welk gebied zij zich willen inzetten, is het ook nuttig dat zij weten op welk gebied om initiatief wordt gevraagd, zodat hun inzet een zo goed en groot mogelijk effect kan hebben.
  • Welke rol de gemeente heeft bij bewonersinitiatieven is niet op voorhand te zeggen. Dat hangt onder andere af van het onderwerp en van de wensen van de betrokken partijen (actieve bewoners en belanghebbenden en mogelijke andere partijen). In principe stelt de gemeente zich terughoudend op en handelt alleen als dat nodig of voorgeschreven is. Initiatiefnemers zullen om te beginnen bepalen wat zij verwachten van de gemeente. Bijvoorbeeld: vragen beantwoorden, adviseren, mensen met elkaar in contact brengen.
  • De gemeente stelt een participatiebudget beschikbaar. De zes voormalige buurtbudgetten zijn daarvoor samengevoegd tot een collectief 'Budget bewonersinitiatieven'. Dit budget – in 2016 € 90.000 – is beschikbaar voor bewonersinitiatieven die bijdragen aan de leefbaarheid in de buurt, met het accent op zorg en contact. De manier waarop bewoners hun initiatief organiseren is in principe niet aan regels gebonden. Een initiatief kan gericht zijn op een onderwerp, een doelgroep of een gebied (straat, plein, buurt, wijk of de hele gemeente) waar het gaat om een collectief belang.
  • Uitgangspunt is een vraaggerichte werkwijze, waarbij bewoners initiatief nemen. Dat neemt niet weg dat ook gemeente en maatschappelijke partijen onderwerpen onder de aandacht kunnen brengen, waarvoor voorstellen kunnen worden gedaan of suggesties voor (bestaande) initiatieven kunnen worden ingebracht.
  • Bewonersinitiatieven kunnen vóórkomen in/voor elk onderwerp, (organisatie)vorm, omvang, tijdsduur, doelgroep of locatie, echter niet vanuit of namens een organisatie als instituut.
  • Het opbouwwerk van Welschap Welzijn blijft beschikbaar voor het ondersteunen en adviseren van bewoners bij het ontwikkelen en uitvoeren van initiatieven. Ook daarbij geldt: het initiatief ligt bij bewoners maar waar hulp nodig is, kan men zich wenden tot Welschap Welzijn. Voor het verbinden van individuele vraagstukken aan collectieve burgerkracht voorziet het opbouwwerk in afstemming met de sociale teams.
  • De gemeente zal het gebruik van (nieuwe) sociale media bestuderen als bron van informatie over wat speelt en leeft in de buurt en om communicatie over en weer met bewoners uit te breiden.
  • De benadering/indeling naar wijk/buurt is niet langer leidend. Bewoners hoeven zich met hun initiatieven niet te beperken tot hun buurt; onderwerpen kunnen bedoeld zijn op elke denkbare schaal: van portiek tot buurt of heel Heemskerk.
  • De zes gebieden van Heemskerk blijven wel bestaan, omdat deze gebieden in naam en omvang vertrouwd zijn en omdat sociale teams, basisteams welzijn en politie georganiseerd zijn volgens deze indeling.
  • De gemeente streeft ernaar om informatie, voortkomend uit onderzoeken en van maatschappelijke partijen, te gebruiken voor (beleid)keuzes en om middelen in te zetten ten behoeve van buurten/wijken en/of thema's.

De nieuwe vorm van bewonersparticipatie Burgerkracht is niet in een vaste structuur gegoten om enerzijds niet te veel te sturen op werkwijze en resultaten en anderzijds geen beperkingen op te leggen ten aanzien van doelen en doelgroepen. Dat vraagt wel wat van mensen; van bewoners én ambtenaren én bestuurders.
Het vraagt dat mensen met elkaar aan de slag gaan, 'nieuwe wielen' gaan uitvinden, ervaringen delen, experimenteren.

Code Burgerkracht

De code schetst de gemeentelijke uitgangspunten voor het omgaan met bewonersinitiatieven.

Lees de Code Burgerkracht en de visie

In 2014 is een leefbaarheidsonderzoek uitgevoerd onder inwoners en dit heeft geleid tot een rapportage. Deze rapportage is input geweest voor het profiel van Heemskerk als geheel en alle buurten specifiek. Op enkele buurtpagina's is het profiel van de betreffende buurt te vinden.

contact
Maerten van Heemskerckplein 1
1964 EZ Heemskerk
Postbus 1
1960 AA Heemskerk
telefoon: 14 0251
e-mail: post@heemskerk.nl

openingstijden