Nieuwjaarstoespraak 2018 van burgemeester Mieke Baltus

Dinsdagavond 9 januari vond in het gemeentehuis de nieuwjaarsreceptie plaats. Om 20.00 uur hield burgmeester Mieke Baltus haar nieuwjaarstoespraak. De gehele toespraak leest u hieronder.

Dames en heren,

Van harte welkom in het gemeentehuis! Welkom aan de vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven, van instellingen, vrijwilligersorganisaties en de politiek, niet alleen uit onze gemeente, maar ook uit de buurgemeenten. Speciaal wil ik Jornt Ozenga, onze nieuwe gemeentesecretaris welkom heten. Hij begint volgende week, maar fijn dat je hier vanavond ook al bent. Het is goed om samen te komen bij de start van weer een spannend jaar. Dat is altijd zo, en nu zeker. Want er komen andere tijden.

In het gemeentehuis heeft zich het afgelopen jaar een klein wonder voltrokken. Zowel de bibliotheek als de muziekschool stonden voor een grote bezuinigingsopdracht. Het was een lastige situatie, waaruit iets verrassends is voortgekomen. Beide zijn nu gehuisvest in dit gemeentehuis. Natuurlijk heeft het pijn gedaan, maar het resultaat is prachtig. Dat hoor ik ook terug van andere gemeentebesturen die ons hebben bezocht. Het afgelopen jaar is er verbouwd, in januari beginnen de muzieklessen en we kijken uit naar de feestelijke opening in februari. Cultuur krijgt hiermee een stevige plek in onze gemeente, in dit gebouw, in het Cultuurhuis.

Dames en heren, ook nieuw in dit gebouw is de gemeentesecretaris Jornt Ozenga. Ron Jeltema is ons in het afgelopen jaar uitstekend van dienst geweest op interim-basis. Ondertussen hebben we gezocht naar een kandidaat op vaste basis. De heer Ozenga begint volgende week met zijn werkzaamheden. Ik heb er alle vertrouwen in dat hij onze organisatie verder kan brengen.

Dat zal onder andere gebeuren in de aanstaande organisatieveranderingen. In de zomer van 2017 presenteerde Rijnconsult een rapport over de cultuur en de werkwijze in dit huis. We zijn in Heemskerk best trots op ons dorpse karakter. Maar in ons werk moeten we toch wat stadser gaan denken, was één van de conclusies. Resultaatgerichter, elkaar aanspreken, professioneler en zakelijker. Het college heeft een Plan van Aanpak vastgesteld om de nodige veranderingen tot stand te brengen. De nieuwe gemeentesecretaris zal hierin het voortouw nemen.

Dames en heren, politiek gezien wordt het dit jaar razend spannend. We bereiden ons voor op de gemeenteraadsverkiezing in maart. Landelijk horen we veel over de kwaliteit van raadsleden. Raadsleden zouden niet bekwaam zijn of niet voldoende zicht hebben op het groter geheel. “Nou,” denk je dan, “dat wordt nog wat, ook in Heemskerk.”

Om ongerustheid weg te nemen, wil ik daar graag iets over zeggen. Ik ben blij met het gesprek over kwaliteit van raadsleden. Maar niet omdat ik me zorgen maak over de situatie in onze gemeente. Wel omdat zo’n gesprek het belang onderstreept van de taak die zij op zich nemen. Zij ontvangen daarvoor een vergoeding, geen salaris.

We hebben in Heemskerk 25 raadsleden, die zich naar eer en geweten inzetten voor hun eigen politieke standpunten én voor de Heemskerkse samenleving. Die raadsleden worden ondersteund door de Griffie.

Onze raadsleden worden gekozen vanuit de bevolking. Dat is een politieke kwestie. Partijen hebben de verantwoordelijkheid om goede kandidaten voor te stellen. Naast het inwerkprogramma dat door de griffie wordt georganiseerd, hebben ze ook de verantwoordelijkheid om hun fractieleden zelf op te leiden. Dames en heren, ik wil hiermee zeggen dat gemeentebestuur een serieuze zaak is. Voor zover ik het kan beoordelen, wordt die ook serieus opgenomen door alle betrokkenen.

In het komend jaar treedt een nieuwe gemeenteraad aan in Heemskerk. Dit zal tot een verschuiving leiden. Want na een periode van afwezigheid, doet ook de VVD weer mee. De verwachting is dat deze partij zeker enkele raadszetels zal gaan bezetten. Misschien treffen we bij de zittende partijen straks ook weer nieuwe mensen aan, naast hopelijk vele vertrouwde gezichten.

Vast staat dat de nieuwe raad vanuit een goede basis aan het werk gaat. Onze gemeente heeft een gezonde financiële positie. Er is een meerjarige sluitende begroting gerealiseerd. Dat kon zonder een lastenverhoging door te voeren. Ook op andere financiële vlakken zijn onze zaken op orde.

Komt de nieuwe raad in een gespreid bedje? Dat denk ik nou ook weer niet. Gemeenten hebben meer taken gekregen en die zullen ook in de toekomst veel aandacht vragen. Die taken liggen op het gebied van welzijn, zorg, gezondheid, mantelzorg, vrijwilligerswerk, sport, cultuur, recreatie, jeugdhulp, onderwijs, werk en inkomen. Dus op het hele leven zo’n beetje. Verder hebben we nog onderwerpen die te maken hebben met veiligheid, toerisme en recreatie, milieu, duurzaamheid, klimaatverandering en woningbouw.

Voor al die onderwerpen geldt dat we te maken hebben of krijgen met andere tijden. Toen Boudewijn de Groot erover zong, was het een protest tegen de gevestigde orde. Nu is het een oproep aan iedereen om verantwoordelijkheid te nemen en solidair te zijn. niet omdat het slecht zou gaan en we ons schrap moeten zetten. Wel omdat het anders gaat en we samen willen werken aan een goede toekomst.

Laten we even stilstaan bij vrijwillige inzet. De zorg kan niet bestaan zonder vrijwilligers naast beroepskrachten. De sport op lokaal niveau draait in het geheel op vrijwillige bestuursleden, scheidsrechters en lijnentrekkers. En hoe zou de wereld eruit zien zonder mantelzorgers. Vrijwilligers vinden we overal, ook in kunst, cultuur en erfgoed. Maar vrijwillige inzet is anders dan zo’n 20 jaar geleden. Hoe kunnen we inspelen op veranderingen en vrijwilligers zo goed mogelijk ondersteunen?

Nog een vlak waarop het anders gaat dan 20 jaar geleden, gaat over het contact tussen gemeentebestuur en inwoners. We willen graag dat inwoners met ons mee denken, of participeren. Vroeger besloot de overheid, later kwam er inspraak, en nu is het contact veel actiever en interactiever. Dat vraagt van de overheid een open houding. Inwoners dragen bij aan de kwaliteit van het beleid. We moeten dus moeite doen om hun ideeën te vernemen. Hoe we dat het beste kunnen doen, van oud tot jong en vanuit verschillende achtergronden, dat is een vraag van groot belang. Daarover hebben we het afgelopen jaar een goede bijeenkomst gehad met bestuurders en inwoners van de IJmond-gemeenten. En in december is er een bijeenkomst geweest met Heemskerkse jongeren. Zij dachten met ons mee over de aanpak van armoedebeleid.

Deze voorbeelden passen in een veranderende tijd. Eerder noemde ik de zorgen op landelijk niveau over de kwaliteit van raadsleden. Hier in de regio en in Heemskerk merk ik dat bestuurders een open houding hebben en met beide voeten in de samenleving staan. Voor mij is dat de belangrijkste factor in kwaliteit van besturen. Weten wat er leeft, een actieve benadering, gebruik maken van alle kennis die er is in de organisatie én in de samenleving.

Dames en heren, ik kom tot een afronding. Maar het zal sommigen zijn opgevallen dat ik het F-woord niet heb genoemd.  Daar sluit ik dan ook graag mee af.

Het afgelopen jaar was het – in ieder geval voor mij – een verrassing toen de fusieplannen van Tata Steel en ThyssenKrupp naar buiten kwamen. De fusie zal ongetwijfeld gevolgen hebben voor de werkgelegenheid in onze regio. Er is nog veel onduidelijkheid. Natuurlijk zijn we bezorgd. De gemeenschap in Heemskerk is doordrenkt van Tata, voorheen Corus, voorheen Hoogovens. Er zijn rond de jaren ’60 hele wijken gebouwd om werknemers te kunnen huisvesten. In vele keukens hing de bekende ploegendienstkalender.

De oorsprong van Tata Steel ligt in 1918. Het bedrijf in IJmuiden bestaat dit jaar dus 100 jaar. Net als werkgelegenheid in de zorg en een grote werkgever als Schiphol, is het een belangrijke economische factor in de regio. We blijven de ontwikkelingen volgen en wensen Tata een goede verjaardag toe, met zicht op een bestendige toekomst.

Een andere fusie, of samenwerking, die ons bezighoudt, is die van de gemeenten Beverwijk, Velsen en Heemskerk. Er is gesproken over een onderzoek naar voor- en nadelen van een fusie. De Heemskerkse raad heeft na een stevig debat en zelfs stakende stemmen bij meerderheid het besluit genomen niet aan zo’n onderzoek te willen meedoen.

Hier en daar hoor ik dat het Heemskerkse besluit niet begrepen zou worden en wrevel heeft gewekt bij de buurgemeenten. Dat is niet het geval. Ik beluister onder collega-bestuurders begrip voor de situatie en respect voor elkaars standpunten. Dat is bemoedigend voor de toekomst van de samenwerking. Ook in 2018 blijven we daarover met elkaar in gesprek. Niet alleen als gezamenlijke colleges maar ook de drie gemeenteraden via de IJmondcommissie. Daarnaast krijgt de samenwerking  op ambtelijk niveau dagelijks vorm en inhoud.

Dames en heren,

Laten we deze bijeenkomst ook inzetten voor de samenwerking door nog met elkaar na te praten en vooruit te blikken op het komende jaar.

Ik wens u geluk en gezondheid in dit nieuwe jaar en alle kandidaat raadsleden wens ik een goed verkiezingsjaar!