Nieuwjaarstoespraak burgemeester Mieke Baltus

Burgemeester Mieke Baltus
Burgemeester Mieke Baltus (foto: Leo Tillmans)

De nieuwjaarstoespraak is ook als video te bekijken op het YouTube kanaal van Omroep Heemskerk. 

Dames en heren,

Welkom in ons gemeentehuis. We staan aan het begin van een nieuw jaar, en wat een vol jaar zal het worden! Het jaar dat voor ons ligt brengt ons zaken waar we naar uit kunnen kijken. Helaas spelen er ook ontwikkelingen waarover we ons zorgen maken. Ik val maar met de deur in huis, door eerst de zorgen met u te bespreken. Dan kan ik afsluiten met een positieve noot.

Het heeft ons de afgelopen maanden vervuld met een gevoel van onmacht. Het is nog niet eens zo heel lang geleden, dat medewerkers van Tata Steel een bonus ontvingen. Dat was in de zomer van 2017. De bedrijfsresultaten waren zó goed, dat het bedrijf besloot om de medewerkers te laten delen in het optimisme. Het contrast met kerst 2019 is groot: geen kerstpakket en onzekerheid over de toekomst.

We hebben als IJmond-gemeenten geprobeerd om meer informatie boven tafel te krijgen, maar antwoorden moeten van ver komen en we tasten in het duister. Wat wel al vast staat, is dat de gevolgen van deze ontslagronde voelbaar zal zijn in onze regionale economie.1.600 aangekondigde ontslagen, en niemand weet waar en wanneer. De onzekerheid zal slecht te verdragen zijn. We leven mee met onze inwoners die er werken.

Een zorg van een heel andere orde heeft te maken met de openbare orde. Het afgelopen jaar werd duidelijk dat er een serieus vraagstuk ligt op het gebied van veiligheid en jeugd. Er was geweld op straat, jongeren veroorzaakten aanzienlijke overlast.

We trekken hierbij samen op met onze buurgemeente Beverwijk. We zijn van mening dat er méér nodig is dan repressie, dus het reageren op incidenten. We willen eerder kunnen signaleren waar problemen dreigen te ontstaan. Dat doen we samen met middelbare scholen, en later willen we ook het basisonderwijs hierbij betrekken. We voeren intensiever overleg met elkaar. En ‘elkaar’ staat dan voor onze medewerkers, het centrum voor jeugd en gezin, de scholen, de wethouders voor onderwijs en jeugd, en de burgemeesters.

We hebben op dit onderwerp een intensieve periode achter de rug, en we gaan door. Want we willen dat het goed gaat met onze jonge mensen, dat ze perspectief hebben, en dat onze inwoners zich veilig voelen. Onze gezamenlijke inzet is er op gericht dat we vroeg kunnen reageren op signalen, dus voordat problemen te groot worden. Dit vraagt een lange adem én daadkracht. En die hebben we …

Daarbij, en ook bij andere zaken, hebben we politiemensen nodig voor handhaving en voor preventie. Helaas neemt de druk op de politiecapaciteit steeds verder toe. De landelijke aanpak van georganiseerde misdaad staat na de moord op advocaat Derk Wiersum volop in de aandacht. De politiecapaciteit wordt juist dáár op ingezet.

Maar als je meer inzet op het één, zonder de capaciteit te vergroten, gaat dat ten koste van iets anders. In oktober vorig jaar hebben de burgemeesters van de politieregio’s een brief gestuurd aan de Tweede Kamer. Daarin signaleren we dat de landelijke aanpak van de georganiseerde misdaad een té groot beslag legt op de capaciteit. Andere vormen van misdaadbestrijding komen daardoor onder druk te staan. Dan gaat het om bijvoorbeeld mensenhandel en cybercrime. En het gaat ook om preventie, aanwezig zijn in de wijk, weten wat er speelt en een praatje maken met bijvoorbeeld onze jongeren.

Inmiddels zien we in het land de gevolgen van de beperkte politiecapaciteit. De Inspectie voor Justitie en Veiligheid stelt dat het schuurt, grote steden klagen dat het kraakt, specialistische teams worden opgeheven, bureaus worden gesloten. En burgemeesters zijn het zat.

Je zou kunnen zeggen dat we gelukkig in Heemskerk wonen, een dorp dat bruist van de gezelligheid. Een dorp waar een gemoedelijke sfeer heerst. Dat is zo. Maar ik heb zojuist duidelijk gemaakt dat we ook in Heemskerk, ook in de IJmond, politiecapaciteit nodig hebben.

Dames en heren, ik begon met te zeggen dat het een vol nieuw jaar zou worden. Dat geldt zeker voor onze medewerkers in het gemeentehuis. Want de Omgevingsvisie komt er aan. Alle gemeenten in Nederland werken momenteel aan een Omgevingsvisie, die ondernemers, bewoners, organisaties en de gemeente houvast geeft in de ontwikkeling van Heemskerk en moet eind 2020 af zijn.

De Omgevingsvisie is een uitvloeisel van de Omgevingswet. Er wordt wel gezegd dat het voor gemeenten een grotere opgave is dan de invoering van de drie decentralisaties. Die kregen in het voorgaande decennium hun beslag op het gebied van zorg, jeugd en werk. In de Omgevingswet wordt alle bestaande wetgeving gebundeld over de fysieke leefomgeving, vereenvoudigd en geïntegreerd in één wet met één samenhangend stelsel. Thema’s als gezondheid en veiligheid, maar ook milieuaspecten, natuur, verkeer en vervoer, erfgoed en water maken integraal onderdeel uit van visies en beleid.

Dát het een enorme klus is, blijkt wel uit het feit dat de ingangsdatum van de wet al twee keer is uitgesteld. De datum staat nu op 1 januari 2021. De kans bestaat dat de minister de ingangsdatum opnieuw opschuift. Ondertussen werken we hard door. Alle verzamelde informatie wordt nu vertaald in scenario’s. Die leggen we in de eerste helft van dit jaar opnieuw voor aan inwoners, ondernemers en organisaties in Heemskerk.

Eerlijk is eerlijk: het maken van de Omgevingsvisie is een grote operatie en het is ontzettend belangrijk dat dat goed gebeurt. Maar ik vermoed dat er Heemskerkers zijn die er niet warm of koud van worden. Dat lag anders bij het volgende …

Er was een vraag die in december gonsde door Heemskerk, in huiskamers, op straat en in de kroeg. “Ben jij al over de Tolweg geweest?” De afsluiting zou een vol jaar in beslag nemen, maar al op 5 december was er groen licht. Wat is er hard gewerkt, en wat is het resultaat prachtig. Een project van deze omvang kan niet zonder enige hinder worden uitgevoerd. De vlaggen hingen dan ook uit op de Jan van Kuikweg.

Inmiddels zijn er al 2 van de 4 flats aan de Debora Bakelaan verdwenen. Een deel van de bewoners zal terugkeren naar de nieuwbouw. Samen met hen kijken we uit naar het vervolg, naar de realisatie van 3 nieuwe, eigentijdse woontorens. Die dragen de prachtige namen Zaligheid, Gerechtigheid en Heerlijkheid. Dat moet toch mooi zijn straks, als iemand je vraagt waar we je woont …

Ondertussen hebben we in Heemskerk, zoals in het hele land, te maken met verscherpte regels in de bouw. Dat heeft alles te maken met de zorg voor de natuur. Die staat onder druk door allerlei invloeden in onze verstedelijkte omgeving. En natuurlijk staan ook in Heemskerk het klimaat en duurzaamheid hoog op de agenda.

Tegelijk hebben we juist nu een ongekend grote behoefte aan woningen. We willen kansen creëren voor jonge mensen. We willen huurders én kopers de kans geven om door te stromen, naar een grotere woning of juist naar een kleinere woning. De vraag naar woningen is zó groot, en het lijkt alsof de markt volkomen op slot zit. Binnenkort starten we daarom een proefproject. We willen het aantrekkelijk maken voor ouderen om te verhuizen naar een kleinere woning, of naar een woning die om andere redenen beter bij hen past. Het mes snijdt aan twee kanten: de senioren krijgen de beschikking over een huis waarin zij langer zelfstandig kunnen blijven wonen, en de woning die vrijkomt is beschikbaar voor andere Heemskerkers. Over enige tijd hoort u hoe we deze verleidingstactiek vorm gaan geven.

Wat gaan we nog meer doen in het komend jaar? We gaan in ieder geval de verjaardag vieren van een 100-jarige met een enorm grote familie. In mei van dit jaar is het een eeuw geleden dat voetbalvereniging ADO’20 werd opgericht. Er is al veel werk verzet om een mooi feestprogramma op te stellen. Over een paar dagen geeft de vereniging het formele startschot voor het jubileumjaar. “Wij hebben er zin in”, stelt de voorzitter op de website. Ik wens alle sporters en supporters een prachtig feestjaar toe.

En wat kijken dit jaar we uit naar de opening van de verbouwde panden aan de Kerklaan, de oude muziekschool en het voormalige St. Josef verpleeghuis en aan de Verherentstraat, de voormalige st, Josefschool. Zo krijgen twee karakteristieke panden in ons dorp weer een prachtige bestemming.

Dames en heren, we gaan verder. Het nieuwe jaar in. Samen met inwoners, bedrijven en instellingen zetten we opnieuw de schouders onder de Heemskerkse samenleving. We zullen het niet altijd met elkaar eens zijn, maar laten we het midden zoeken en het midden versterken. Laten we respect hebben voor andermans gelijk en andermans gevoel. Laten we niet voor of tegen zijn, maar luisteren en vragen stellen.

En als dat je even niet lukt, neem dan de tijd. Schort je mening even op. Pak de plattegrond van Heemskerk Zee van Tijd. Daarop zie je hoe de organisatie voor de promotie van al het moois in Heemskerk aan de weg timmert. Met die plattegrond vind je gemakkelijk een plek om te genieten, na te denken of tot rust te komen. Misschien komen we elkaar tegen, in het duin, bij een kasteel, op het strand. Dat zou mooi zijn. Ik wens u allen een goed en gezond 2020.